Beyit Defteri.RAUF ENÇ
Mektûbât’tan Gazeller
I. CİLT · 35. MEKTUP6 BEYİT

Gül Solar, Sevgi Solmasın

R.Rauf EnçDüzeltilmiş nüsha
VEZİN

Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün

— ⏑ — — / — ⏑ — — / — ⏑ — — / — ⏑ —

Kafiye -ûr · Redif yok

Yazı boyutu

Bir gülün ardınca sevmek, zevke dönmüş bir sürûr;

Gül solar, sevgin de solmuş; söyle artık: Nerde nûr?

Nefsi tahttan indir artık; hırsı terk et, yol açık;

“Ben” diyen ses sustu; kalbin Hakk'a dönsün, bul huzûr.

Gül de gelsin, taş da insin; sevgiden yüz dönme sen;

Dert gelirken sevgi sönmez; kalbde kalsın bir şuûr.

Hükme baş eğ, her günâhtan kaç; rızâ, gaflet değil;

Emri çiğnersen rızâdan söz açılmaz; var kusûr.

Cennet istersin; rızâdan başka maksat tutma sen;

Her duân, sevginle yoğrulmuşsa bir nûr, bir zuhûr.

Ey Rauf, put kır; fakat kalbin ne ister, bir düşün:

Son putun, ben derdi kalmış, tahta geçmiş bir gurûr.

Rauf
AHENKTef‘ileleri göster

⏑ kısa   — uzun   ‿ ulama

01Bir gülün ardınca sevmek, zevke dönmüş bir sürûr;

Fâilâtünbir · gü · lün · ar— ⏑ — —
Fâilâtündın · ca · sev · mek— ⏑ — —
Fâilâtünzev · ke · dön · müş— ⏑ — —
Fâilünbir · sü · rûr— ⏑ —

02Gül solar, sevgin de solmuş; söyle artık: Nerde nûr?

Fâilâtüngül · so · lar · sev— ⏑ — —
Fâilâtüngin · de · sol · muş— ⏑ — —
Fâilâtünsöy · le · ar · tık— ⏑ — —
Fâilünner · de · nûr— ⏑ —

03Nefsi tahttan indir artık; hırsı terk et, yol açık;

Fâilâtünnef · si · taht · tan— ⏑ — —
Fâilâtünin · di · rar · tık— ⏑ — —
Fâilâtünhır · sı · terk · et— ⏑ — —
Fâilünyol · a · çık— ⏑ —

Ulama: indir‿artık

04“Ben” diyen ses sustu; kalbin Hakk'a dönsün, bul huzûr.

Fâilâtünben · di · yen · ses— ⏑ — —
Fâilâtünsus · tu · kal · bin— ⏑ — —
Fâilâtünhak · ka · dön · sün— ⏑ — —
Fâilünbul · hu · zûr— ⏑ —

05Gül de gelsin, taş da insin; sevgiden yüz dönme sen;

Fâilâtüngül · de · gel · sin— ⏑ — —
Fâilâtüntaş · da · in · sin— ⏑ — —
Fâilâtünsev · gi · den · yüz— ⏑ — —
Fâilündön · me · sen— ⏑ —

06Dert gelirken sevgi sönmez; kalbde kalsın bir şuûr.

Fâilâtündert · ge · lir · ken— ⏑ — —
Fâilâtünsev · gi · sön · mez— ⏑ — —
Fâilâtünkalb · de · kal · sın— ⏑ — —
Fâilünbir · şu · ûr— ⏑ —

07Hükme baş eğ, her günâhtan kaç; rızâ, gaflet değil;

Fâilâtünhük · me · baş · eğ— ⏑ — —
Fâilâtünher · gü · nâh · tan— ⏑ — —
Fâilâtünkaç · rı · zâ · gaf— ⏑ — —
Fâilünlet · de · ğil— ⏑ —

08Emri çiğnersen rızâdan söz açılmaz; var kusûr.

Fâilâtünem · ri · çiğ · ner— ⏑ — —
Fâilâtünsen · rı · zâ · dan— ⏑ — —
Fâilâtünsöz · a · çıl · maz— ⏑ — —
Fâilünvar · ku · sûr— ⏑ —

09Cennet istersin; rızâdan başka maksat tutma sen;

Fâilâtüncen · ne · tis · ter— ⏑ — —
Fâilâtünsin · rı · zâ · dan— ⏑ — —
Fâilâtünbaş · ka · mak · sat— ⏑ — —
Fâilüntut · ma · sen— ⏑ —

Ulama: Cennet‿istersin

10Her duân, sevginle yoğrulmuşsa bir nûr, bir zuhûr.

Fâilâtünher · du · ân · sev— ⏑ — —
Fâilâtüngin · le · yoğ · rul— ⏑ — —
Fâilâtünmuş · sa · bir · nûr— ⏑ — —
Fâilünbir · zu · hûr— ⏑ —

11Ey Rauf, put kır; fakat kalbin ne ister, bir düşün:

Fâilâtüney · ra · ûf · put— ⏑ — —
Fâilâtünkır · fa · kat · kal— ⏑ — —
Fâilâtünbin · ne · is · ter— ⏑ — —
Fâilünbir · dü · şün— ⏑ —

12Son putun, ben derdi kalmış, tahta geçmiş bir gurûr.

Fâilâtünson · pu · tun · ben— ⏑ — —
Fâilâtünder · di · kal · mış— ⏑ — —
Fâilâtüntah · ta · geç · miş— ⏑ — —
Fâilünbir · gu · rûr— ⏑ —
KELİMELERKüçük sözlük 7
huzûr
gönül dinginliği
rızâ
hoşnutluk
zuhûr
görünme, ortaya çıkma
sürûr
sevinç
emr
buyruk; âlem-i emr, tasavvufî bağlamda manevî yön
ilm
ilim; klasik tek heceli söyleyiş
hükm
hüküm; klasik tek heceli söyleyiş
MANAMektupla bağı ve kaynak

Nimetten öte sevgi; rızâ ile günahın ayrımı.

Rızâ, günahı doğru saymak değildir. Sevginin imtihanda sürmesi öğütleniyor; zarar aramak, zulme razı olmak veya yardım istememek öğütlenmiyor. Kalpteki put, benliğin hükmetme isteğinin mecazıdır.

Kaynak eşleştirmesi: Hakikat Kitabevi, Mektûbât Tercemesi, I. cilt, 35. mektup; s. 62. İlgili sayfayı aç ↗
Kaynağı aç ↗

Mektûbât’ın nasihatlerinden hareketle yazılmıştır. İmâm-ı Rabbânî’ye ait beyitler veya kelime kelime manzum tercüme değildir.

RAUF ENÇ

Beyit Defteri.

Gönül, hayat ve bugünün meseleleri üzerine şiirler. Gazellerin, kısa beyitlerin ve ilk denemelerin bir arada durduğu bir defter.

Şiirlerdeki imza Rauf; defterin yazarı Rauf Enç.

Mektûbât’tan gazeller

İmâm-ı Rabbânî hazretlerinin Mektûbât’ının birinci cildindeki 21–70. mektuplardan hareketle yazılan elli gazelin düzeltilmiş nüshası. Her şiirin yanında kelimeler, mektupla bağı ve kaynak sayfası bulunur.

Okuyuş anahtarı

⏑ kısa · — uzun · ‿ ulama

Kapalı heceler ve aslî uzun ünlülü heceler uzun değerdedir. Mısra sonundaki açık hece de uzun sayılır. Bu nüshada kısa heceyi keyfî uzatarak veya uzun heceyi kısaltarak ölçü elde edilmemiştir; normal ulama yapılan kelimeler her mısranın altında belirtilir.

Rauf mahlası Ra-ûf diye iki hecede okunur. İlm, fikr, zikr, cism, ism gibi klasik kelime biçimleri metindeki yazılışlarıyla okunmalıdır. Aslî uzunluklar (â, î, û) ve ayn işareti (ʿ / ‘) hece ayrımında korunur.

Tef‘ile sınırı kelimeyi bölebilir; bu sınır duraklama emri değildir. Noktalama anlamı gösterir. Ulama işaretli kelime çifti, araya yeni bir ünlü eklenmeden birbirine bağlanır.

Metinler, mektupların nasihatlerinden hareketle yazılmış özgün gazellerdir; İmâm-ı Rabbânî’ye ait beyitler veya kelime kelime manzum tercüme değildir. Gösterim, bu nüshada açıkça verilen klasik okuyuşa göredir.

Bir mısra denemesi

Bak şimdi, Rauf; nefsi güzel yönle bugünden.

Şiirler arasındaki konuşmada yazılmış bağımsız mısra.

İlk denemeler

Önceki defterdeki şiirler ve sürümleri kendi koleksiyonları içinde korunmuştur. Hece denemeleri aruzla yazılmış şiirlerden ayrı gösterilir.

Kimyasal adları ve nöronlar şiirin edebî dünyasında yer alıyor; insan davranışını tek bir moleküle indirgeyen bilimsel açıklamalar olarak okunmamalı.

Önceki şiirlerin okuyuş notu: Aruzlu metinlerin okuyuşunda uzun ünlüler ve uygun yerlerde ulama gözetilir; her kelime sınırı birleştirilmez. Yeni şiirlerde “Rauf”, “Ra-uf” diye iki hecedir. “Çiçek aç” redifinde iki kelime arasındaki hece sınırı korunur. “Uyandır”ın 7. mısrasında; “Dönüşsün”ün 2, 5 ve 8. mısralarında imâle notu vardır. İlk taslaklar yeniden düzeltilmiş metinler değildir.

Aruz Atölyesi’ni aç