Beyit Defteri.RAUF ENÇ
Mektûbât’tan Gazeller
I. CİLT · 47. MEKTUP6 BEYİT

Bir İplik de Sen Getir

R.Rauf EnçDüzeltilmiş nüsha
VEZİN

Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün

— ⏑ — — / — ⏑ — — / — ⏑ — — / — ⏑ —

Kafiye -ân · Redif olmasın

Yazı boyutu

İlmi satmak kâr değildir; kalbe hüsrân olmasın;

Bir makâm yükselsin, olsun; hak da pinhân olmasın.

Bir vücûdun kalbidir âlim; düzen ondan doğar;

İlm şifâ versin; gönüller ilme zindân olmasın.

Yaşlı bir el, bir yumak sunmuş, gelir Yûsuf için;

Azlığından korkma; yoksul gönlü vîrân olmasın.

Bir çocuk sorsun, cevâbın bir seher olsun ona;

Dersle bir kalb nûra dönsün; kalbde hicrân olmasın.

Güç senindir; secde korkmaz; hakkı tutmak güç değil;

Mazlumun âhından ürk, kalbinde tuğyân olmasın.

Ey Rauf, bir söz de senden, bir emek, bir el gerek;

Sözlerin hizmetle dolsun; sâde dîvân olmasın.

Rauf
AHENKTef‘ileleri göster

⏑ kısa   — uzun   ‿ ulama

01İlmi satmak kâr değildir; kalbe hüsrân olmasın;

Fâilâtünil · mi · sat · mak— ⏑ — —
Fâilâtünkâr · de · ğil · dir— ⏑ — —
Fâilâtünkal · be · hüs · rân— ⏑ — —
Fâilünol · ma · sın— ⏑ —

02Bir makâm yükselsin, olsun; hak da pinhân olmasın.

Fâilâtünbir · ma · kâm · yük— ⏑ — —
Fâilâtünsel · si · nol · sun— ⏑ — —
Fâilâtünhak · da · pin · hân— ⏑ — —
Fâilünol · ma · sın— ⏑ —

Ulama: yükselsin‿olsun

03Bir vücûdun kalbidir âlim; düzen ondan doğar;

Fâilâtünbir · vü · cû · dun— ⏑ — —
Fâilâtünkal · bi · dir · â— ⏑ — —
Fâilâtünlim · dü · zen · on— ⏑ — —
Fâilündan · do · ğar— ⏑ —

04İlm şifâ versin; gönüller ilme zindân olmasın.

Fâilâtünilm · şi · fâ · ver— ⏑ — —
Fâilâtünsin · gö · nül · ler— ⏑ — —
Fâilâtünil · me · zin · dân— ⏑ — —
Fâilünol · ma · sın— ⏑ —

05Yaşlı bir el, bir yumak sunmuş, gelir Yûsuf için;

Fâilâtünyaş · lı · bir · el— ⏑ — —
Fâilâtünbir · yu · mak · sun— ⏑ — —
Fâilâtünmuş · ge · lir · yû— ⏑ — —
Fâilünsuf · i · çin— ⏑ —

06Azlığından korkma; yoksul gönlü vîrân olmasın.

Fâilâtünaz · lı · ğın · dan— ⏑ — —
Fâilâtünkork · ma · yok · sul— ⏑ — —
Fâilâtüngön · lü · vî · rân— ⏑ — —
Fâilünol · ma · sın— ⏑ —

07Bir çocuk sorsun, cevâbın bir seher olsun ona;

Fâilâtünbir · ço · cuk · sor— ⏑ — —
Fâilâtünsun · ce · vâ · bın— ⏑ — —
Fâilâtünbir · se · her · ol— ⏑ — —
Fâilünsun · o · na— ⏑ —

Son açık hece, mısra sonunda uzun.

08Dersle bir kalb nûra dönsün; kalbde hicrân olmasın.

Fâilâtünders · le · bir · kalb— ⏑ — —
Fâilâtünnû · ra · dön · sün— ⏑ — —
Fâilâtünkalb · de · hic · rân— ⏑ — —
Fâilünol · ma · sın— ⏑ —

09Güç senindir; secde korkmaz; hakkı tutmak güç değil;

Fâilâtüngüç · se · nin · dir— ⏑ — —
Fâilâtünsec · de · kork · maz— ⏑ — —
Fâilâtünhak · kı · tut · mak— ⏑ — —
Fâilüngüç · de · ğil— ⏑ —

10Mazlumun âhından ürk, kalbinde tuğyân olmasın.

Fâilâtünmaz · lu · mun · â— ⏑ — —
Fâilâtünhın · da · nürk · kal— ⏑ — —
Fâilâtünbin · de · tuğ · yân— ⏑ — —
Fâilünol · ma · sın— ⏑ —

Ulama: âhından‿ürk

11Ey Rauf, bir söz de senden, bir emek, bir el gerek;

Fâilâtüney · ra · ûf · bir— ⏑ — —
Fâilâtünsöz · de · sen · den— ⏑ — —
Fâilâtünbir · e · mek · bir— ⏑ — —
Fâilünel · ge · rek— ⏑ —

12Sözlerin hizmetle dolsun; sâde dîvân olmasın.

Fâilâtünsöz · le · rin · hiz— ⏑ — —
Fâilâtünmet · le · dol · sun— ⏑ — —
Fâilâtünsâ · de · dî · vân— ⏑ — —
Fâilünol · ma · sın— ⏑ —
KELİMELERKüçük sözlük 6
pinhân
gizli
vîrân
yıkılmış
hicrân
ayrılık acısı
tuğyân
azgınlık, sınırı aşma
dîvân
şiirlerin toplandığı kitap
ilm
ilim; klasik tek heceli söyleyiş
MANAMektupla bağı ve kaynak

İlmin topluma karşı sorumluluğu; dinî hürriyeti korumak ve az da olsa hizmet etmek.

Âlimin kalbe benzetilmesi toplumsal sorumluluğunu gösterir. Eleştiri, öğretmenin geçim kazanmasına değil, bilginin menfaat ve nüfuz uğruna kullanılmasına yöneliktir. Yûsuf için iplikle gelen yaşlı kadın, azlığı bahane ederek iyilikten çekilmemeyi hatırlatır. Güç, korkutmak için değil, hak ve hizmet içindir.

Kaynak eşleştirmesi: Hakikat Kitabevi, Mektûbât Tercemesi, I. cilt, 47. mektup; s. 82 – 84. İlgili sayfayı aç ↗
Kaynağı aç ↗

Mektûbât’ın nasihatlerinden hareketle yazılmıştır. İmâm-ı Rabbânî’ye ait beyitler veya kelime kelime manzum tercüme değildir.

RAUF ENÇ

Beyit Defteri.

Gönül, hayat ve bugünün meseleleri üzerine şiirler. Gazellerin, kısa beyitlerin ve ilk denemelerin bir arada durduğu bir defter.

Şiirlerdeki imza Rauf; defterin yazarı Rauf Enç.

Mektûbât’tan gazeller

İmâm-ı Rabbânî hazretlerinin Mektûbât’ının birinci cildindeki 21–70. mektuplardan hareketle yazılan elli gazelin düzeltilmiş nüshası. Her şiirin yanında kelimeler, mektupla bağı ve kaynak sayfası bulunur.

Okuyuş anahtarı

⏑ kısa · — uzun · ‿ ulama

Kapalı heceler ve aslî uzun ünlülü heceler uzun değerdedir. Mısra sonundaki açık hece de uzun sayılır. Bu nüshada kısa heceyi keyfî uzatarak veya uzun heceyi kısaltarak ölçü elde edilmemiştir; normal ulama yapılan kelimeler her mısranın altında belirtilir.

Rauf mahlası Ra-ûf diye iki hecede okunur. İlm, fikr, zikr, cism, ism gibi klasik kelime biçimleri metindeki yazılışlarıyla okunmalıdır. Aslî uzunluklar (â, î, û) ve ayn işareti (ʿ / ‘) hece ayrımında korunur.

Tef‘ile sınırı kelimeyi bölebilir; bu sınır duraklama emri değildir. Noktalama anlamı gösterir. Ulama işaretli kelime çifti, araya yeni bir ünlü eklenmeden birbirine bağlanır.

Metinler, mektupların nasihatlerinden hareketle yazılmış özgün gazellerdir; İmâm-ı Rabbânî’ye ait beyitler veya kelime kelime manzum tercüme değildir. Gösterim, bu nüshada açıkça verilen klasik okuyuşa göredir.

Bir mısra denemesi

Bak şimdi, Rauf; nefsi güzel yönle bugünden.

Şiirler arasındaki konuşmada yazılmış bağımsız mısra.

İlk denemeler

Önceki defterdeki şiirler ve sürümleri kendi koleksiyonları içinde korunmuştur. Hece denemeleri aruzla yazılmış şiirlerden ayrı gösterilir.

Kimyasal adları ve nöronlar şiirin edebî dünyasında yer alıyor; insan davranışını tek bir moleküle indirgeyen bilimsel açıklamalar olarak okunmamalı.

Önceki şiirlerin okuyuş notu: Aruzlu metinlerin okuyuşunda uzun ünlüler ve uygun yerlerde ulama gözetilir; her kelime sınırı birleştirilmez. Yeni şiirlerde “Rauf”, “Ra-uf” diye iki hecedir. “Çiçek aç” redifinde iki kelime arasındaki hece sınırı korunur. “Uyandır”ın 7. mısrasında; “Dönüşsün”ün 2, 5 ve 8. mısralarında imâle notu vardır. İlk taslaklar yeniden düzeltilmiş metinler değildir.

Aruz Atölyesi’ni aç