Beyit Defteri.RAUF ENÇ
Mektûbât’tan Gazeller
I. CİLT · 36. MEKTUP6 BEYİT

Üç İplik, Bir Dokuma

R.Rauf EnçDüzeltilmiş nüsha
VEZİN

Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün

— ⏑ — — / — ⏑ — — / — ⏑ — — / — ⏑ —

Kafiye -âl · Redif yok

Yazı boyutu

İlm ü ihlâs, bir amel; üç telde birleşmiş kemâl.

Tel kesilmiş, nakşı eksik; kaldı noksan bir cemâl.

Hükmü bil, ahkâmı tut, ihlâsla her gün iş başar;

Nefse hizmet, iş çoğalsın, içte bomboş bir hayâl.

Dîne hizmet, hak tarîkat; başka maksat var mı hiç?

Hâli maksat eyleyen, yoldan çıkan bulmaz visâl.

Geçti on yıl; sır açılmış, kalbe yerleşmiş rızâ;

Her durak bir son değildir; her adım bir intikâl.

Rab rızâsından büyük bir kâr bulunmaz; an bunu;

Kalbe ihlâs doğsun artık; ömrü aydınlar hilâl.

Ey Rauf, mevtâya bir kez, kalbden olsun Fâtiha;

Bir duâdır; yasla sönmüş bir gönül bulsun zülâl.

Rauf
AHENKTef‘ileleri göster

⏑ kısa   — uzun   ‿ ulama

01İlm ü ihlâs, bir amel; üç telde birleşmiş kemâl.

Fâilâtünilm · ü · ih · lâs— ⏑ — —
Fâilâtünbir · a · mel · üç— ⏑ — —
Fâilâtüntel · de · bir · leş— ⏑ — —
Fâilünmiş · ke · mâl— ⏑ —

02Tel kesilmiş, nakşı eksik; kaldı noksan bir cemâl.

Fâilâtüntel · ke · sil · miş— ⏑ — —
Fâilâtünnak · şı · ek · sik— ⏑ — —
Fâilâtünkal · dı · nok · san— ⏑ — —
Fâilünbir · ce · mâl— ⏑ —

03Hükmü bil, ahkâmı tut, ihlâsla her gün iş başar;

Fâilâtünhük · mü · bil · ah— ⏑ — —
Fâilâtünkâ · mı · tut · ih— ⏑ — —
Fâilâtünlâs · la · her · gün— ⏑ — —
Fâilüniş · ba · şar— ⏑ —

04Nefse hizmet, iş çoğalsın, içte bomboş bir hayâl.

Fâilâtünnef · se · hiz · met— ⏑ — —
Fâilâtüniş · ço · ğal · sın— ⏑ — —
Fâilâtüniç · te · bom · boş— ⏑ — —
Fâilünbir · ha · yâl— ⏑ —

05Dîne hizmet, hak tarîkat; başka maksat var mı hiç?

Fâilâtündî · ne · hiz · met— ⏑ — —
Fâilâtünhak · ta · rî · kat— ⏑ — —
Fâilâtünbaş · ka · mak · sat— ⏑ — —
Fâilünvar · mı · hiç— ⏑ —

06Hâli maksat eyleyen, yoldan çıkan bulmaz visâl.

Fâilâtünhâ · li · mak · sat— ⏑ — —
Fâilâtüney · le · yen · yol— ⏑ — —
Fâilâtündan · çı · kan · bul— ⏑ — —
Fâilünmaz · vi · sâl— ⏑ —

07Geçti on yıl; sır açılmış, kalbe yerleşmiş rızâ;

Fâilâtüngeç · ti · on · yıl— ⏑ — —
Fâilâtünsır · a · çıl · mış— ⏑ — —
Fâilâtünkal · be · yer · leş— ⏑ — —
Fâilünmiş · rı · zâ— ⏑ —

08Her durak bir son değildir; her adım bir intikâl.

Fâilâtünher · du · rak · bir— ⏑ — —
Fâilâtünson · de · ğil · dir— ⏑ — —
Fâilâtünher · a · dım · bir— ⏑ — —
Fâilünin · ti · kâl— ⏑ —

09Rab rızâsından büyük bir kâr bulunmaz; an bunu;

Fâilâtünrab · rı · zâ · sın— ⏑ — —
Fâilâtündan · bü · yük · bir— ⏑ — —
Fâilâtünkâr · bu · lun · maz— ⏑ — —
Fâilünan · bu · nu— ⏑ —

Son açık hece, mısra sonunda uzun.

10Kalbe ihlâs doğsun artık; ömrü aydınlar hilâl.

Fâilâtünkal · be · ih · lâs— ⏑ — —
Fâilâtündoğ · su · nar · tık— ⏑ — —
Fâilâtünöm · rü · ay · dın— ⏑ — —
Fâilünlar · hi · lâl— ⏑ —

Ulama: doğsun‿artık

11Ey Rauf, mevtâya bir kez, kalbden olsun Fâtiha;

Fâilâtüney · ra · ûf · mev— ⏑ — —
Fâilâtüntâ · ya · bir · kez— ⏑ — —
Fâilâtünkalb · de · nol · sun— ⏑ — —
Fâilünfâ · ti · ha— ⏑ —

Ulama: kalbden‿olsun · Son açık hece, mısra sonunda uzun.

12Bir duâdır; yasla sönmüş bir gönül bulsun zülâl.

Fâilâtünbir · du · â · dır— ⏑ — —
Fâilâtünyas · la · sön · müş— ⏑ — —
Fâilâtünbir · gö · nül · bul— ⏑ — —
Fâilünsun · zü · lâl— ⏑ —
KELİMELERKüçük sözlük 7
ihlâs
ameli Allah rızası için yapmak; niyeti arıtmak
intikâl
geçiş
mevtâ
vefat etmiş kişi
zülâl
duru, tatlı su
visâl
kavuşma; burada manevî yakınlık
ilm
ilim; klasik tek heceli söyleyiş
hükm
hüküm; klasik tek heceli söyleyiş
MANAMektupla bağı ve kaynak

İlim, amel, ihlâs; hâlleri amaçlaştırmamak.

Üç iplik, birbirinden koparılmayan ilim, amel ve ihlâstır. “On yıl” herkes için konulmuş bir süre veya eğitim programı değildir. Son beyit, yüksek kavramlardan yaslı bir gönle dönerek biter.

Kaynak eşleştirmesi: Hakikat Kitabevi, Mektûbât Tercemesi, I. cilt, 36. mektup; s. 63. İlgili sayfayı aç ↗
Kaynağı aç ↗

Mektûbât’ın nasihatlerinden hareketle yazılmıştır. İmâm-ı Rabbânî’ye ait beyitler veya kelime kelime manzum tercüme değildir.

RAUF ENÇ

Beyit Defteri.

Gönül, hayat ve bugünün meseleleri üzerine şiirler. Gazellerin, kısa beyitlerin ve ilk denemelerin bir arada durduğu bir defter.

Şiirlerdeki imza Rauf; defterin yazarı Rauf Enç.

Mektûbât’tan gazeller

İmâm-ı Rabbânî hazretlerinin Mektûbât’ının birinci cildindeki 21–70. mektuplardan hareketle yazılan elli gazelin düzeltilmiş nüshası. Her şiirin yanında kelimeler, mektupla bağı ve kaynak sayfası bulunur.

Okuyuş anahtarı

⏑ kısa · — uzun · ‿ ulama

Kapalı heceler ve aslî uzun ünlülü heceler uzun değerdedir. Mısra sonundaki açık hece de uzun sayılır. Bu nüshada kısa heceyi keyfî uzatarak veya uzun heceyi kısaltarak ölçü elde edilmemiştir; normal ulama yapılan kelimeler her mısranın altında belirtilir.

Rauf mahlası Ra-ûf diye iki hecede okunur. İlm, fikr, zikr, cism, ism gibi klasik kelime biçimleri metindeki yazılışlarıyla okunmalıdır. Aslî uzunluklar (â, î, û) ve ayn işareti (ʿ / ‘) hece ayrımında korunur.

Tef‘ile sınırı kelimeyi bölebilir; bu sınır duraklama emri değildir. Noktalama anlamı gösterir. Ulama işaretli kelime çifti, araya yeni bir ünlü eklenmeden birbirine bağlanır.

Metinler, mektupların nasihatlerinden hareketle yazılmış özgün gazellerdir; İmâm-ı Rabbânî’ye ait beyitler veya kelime kelime manzum tercüme değildir. Gösterim, bu nüshada açıkça verilen klasik okuyuşa göredir.

Bir mısra denemesi

Bak şimdi, Rauf; nefsi güzel yönle bugünden.

Şiirler arasındaki konuşmada yazılmış bağımsız mısra.

İlk denemeler

Önceki defterdeki şiirler ve sürümleri kendi koleksiyonları içinde korunmuştur. Hece denemeleri aruzla yazılmış şiirlerden ayrı gösterilir.

Kimyasal adları ve nöronlar şiirin edebî dünyasında yer alıyor; insan davranışını tek bir moleküle indirgeyen bilimsel açıklamalar olarak okunmamalı.

Önceki şiirlerin okuyuş notu: Aruzlu metinlerin okuyuşunda uzun ünlüler ve uygun yerlerde ulama gözetilir; her kelime sınırı birleştirilmez. Yeni şiirlerde “Rauf”, “Ra-uf” diye iki hecedir. “Çiçek aç” redifinde iki kelime arasındaki hece sınırı korunur. “Uyandır”ın 7. mısrasında; “Dönüşsün”ün 2, 5 ve 8. mısralarında imâle notu vardır. İlk taslaklar yeniden düzeltilmiş metinler değildir.

Aruz Atölyesi’ni aç