Beyit Defteri.RAUF ENÇ
Mektûbât’tan Gazeller
I. CİLT · 56. MEKTUP4 BEYİT

Kapıya Gelen Mektup

R.Rauf EnçDüzeltilmiş nüsha
VEZİN

Mef‘ûlü / Mefâîlü / Mefâîlü / Feûlün

— — ⏑ / ⏑ — — ⏑ / ⏑ — — ⏑ / ⏑ — —

Kafiye -ân · Redif yok

Yazı boyutu

Bir zarfı açarsın; sana bakmış nice insân;

Mektûb ile gelmiş sana aç kalmış o bir cân.

Bir ilmi, bir ev halkı, geçim derdi yanında;

Bir iş buluver, kalbine güç versin o îmân.

Bir soyla övünmekle değil, dertle yakınlaş;

Sofranda bir ekmekle görünsün bu da ihsân.

Yaz şimdi, Rauf; sende yer olmazsa da yol bul;

Bir başka yol aç, derdine sen bul yine dermân.

Rauf
AHENKTef‘ileleri göster

⏑ kısa   — uzun   ‿ ulama

01Bir zarfı açarsın; sana bakmış nice insân;

Mef‘ûlübir · zar · fı— — ⏑
Mefâîlüa · çar · sın · sa⏑ — — ⏑
Mefâîlüna · bak · mış · ni⏑ — — ⏑
Feûlünce · in · sân⏑ — —

02Mektûb ile gelmiş sana aç kalmış o bir cân.

Mef‘ûlümek · tûb · i— — ⏑
Mefâîlüle · gel · miş · sa⏑ — — ⏑
Mefâîlüna · aç · kal · mı⏑ — — ⏑
Feûlünşo · bir · cân⏑ — —

Ulama: kalmış‿o

03Bir ilmi, bir ev halkı, geçim derdi yanında;

Mef‘ûlübir · il · mi— — ⏑
Mefâîlübi · rev · hal · kı⏑ — — ⏑
Mefâîlüge · çim · der · di⏑ — — ⏑
Feûlünya · nın · da⏑ — —

Ulama: bir‿ev · Son açık hece, mısra sonunda uzun.

04Bir iş buluver, kalbine güç versin o îmân.

Mef‘ûlübir · iş · bu— — ⏑
Mefâîlülu · ver · kal · bi⏑ — — ⏑
Mefâîlüne · güç · ver · si⏑ — — ⏑
Feûlünno · î · mân⏑ — —

Ulama: versin‿o

05Bir soyla övünmekle değil, dertle yakınlaş;

Mef‘ûlübir · soy · la— — ⏑
Mefâîlüö · vün · mek · le⏑ — — ⏑
Mefâîlüde · ğil · dert · le⏑ — — ⏑
Feûlünya · kın · laş⏑ — —

06Sofranda bir ekmekle görünsün bu da ihsân.

Mef‘ûlüsof · ran · da— — ⏑
Mefâîlübi · rek · mek · le⏑ — — ⏑
Mefâîlügö · rün · sün · bu⏑ — — ⏑
Feûlünda · ih · sân⏑ — —

Ulama: bir‿ekmekle

07Yaz şimdi, Rauf; sende yer olmazsa da yol bul;

Mef‘ûlüyaz · şim · di— — ⏑
Mefâîlüra · ûf · sen · de⏑ — — ⏑
Mefâîlüye · rol · maz · sa⏑ — — ⏑
Feûlünda · yol · bul⏑ — —

Ulama: yer‿olmazsa

08Bir başka yol aç, derdine sen bul yine dermân.

Mef‘ûlübir · baş · ka— — ⏑
Mefâîlüyo · laç · der · di⏑ — — ⏑
Mefâîlüne · sen · bul · yi⏑ — — ⏑
Feûlünne · der · mân⏑ — —

Ulama: yol‿aç

KELİMELERKüçük sözlük 5
ihsân
iyilik etme
dermân
çare
halk
yaratma; âlem-i halk, yaratılışın maddî yönü
îmân
inanç
ilm
ilim; klasik tek heceli söyleyiş
MANAMektupla bağı ve kaynak

İlim öğrenen ve geçim sıkıntısı çeken bir seyyide iş imkânı aramak.

Mektuptaki kişi Sâmâneli Mîr Seyyid Ahmed’dir. Hürmetin somut karşılığı, uygun bir hizmet işi bulmak; yer yoksa başka bir kapıya aracılık etmektir. Gazel, bir isimle övünmek yerine o insanın ihtiyacına yaklaşır.

Kaynak eşleştirmesi: Hakikat Kitabevi, Mektûbât Tercemesi, I. cilt, 56. mektup; s. 92. İlgili sayfayı aç ↗
Kaynağı aç ↗

Mektûbât’ın nasihatlerinden hareketle yazılmıştır. İmâm-ı Rabbânî’ye ait beyitler veya kelime kelime manzum tercüme değildir.

RAUF ENÇ

Beyit Defteri.

Gönül, hayat ve bugünün meseleleri üzerine şiirler. Gazellerin, kısa beyitlerin ve ilk denemelerin bir arada durduğu bir defter.

Şiirlerdeki imza Rauf; defterin yazarı Rauf Enç.

Mektûbât’tan gazeller

İmâm-ı Rabbânî hazretlerinin Mektûbât’ının birinci cildindeki 21–70. mektuplardan hareketle yazılan elli gazelin düzeltilmiş nüshası. Her şiirin yanında kelimeler, mektupla bağı ve kaynak sayfası bulunur.

Okuyuş anahtarı

⏑ kısa · — uzun · ‿ ulama

Kapalı heceler ve aslî uzun ünlülü heceler uzun değerdedir. Mısra sonundaki açık hece de uzun sayılır. Bu nüshada kısa heceyi keyfî uzatarak veya uzun heceyi kısaltarak ölçü elde edilmemiştir; normal ulama yapılan kelimeler her mısranın altında belirtilir.

Rauf mahlası Ra-ûf diye iki hecede okunur. İlm, fikr, zikr, cism, ism gibi klasik kelime biçimleri metindeki yazılışlarıyla okunmalıdır. Aslî uzunluklar (â, î, û) ve ayn işareti (ʿ / ‘) hece ayrımında korunur.

Tef‘ile sınırı kelimeyi bölebilir; bu sınır duraklama emri değildir. Noktalama anlamı gösterir. Ulama işaretli kelime çifti, araya yeni bir ünlü eklenmeden birbirine bağlanır.

Metinler, mektupların nasihatlerinden hareketle yazılmış özgün gazellerdir; İmâm-ı Rabbânî’ye ait beyitler veya kelime kelime manzum tercüme değildir. Gösterim, bu nüshada açıkça verilen klasik okuyuşa göredir.

Bir mısra denemesi

Bak şimdi, Rauf; nefsi güzel yönle bugünden.

Şiirler arasındaki konuşmada yazılmış bağımsız mısra.

İlk denemeler

Önceki defterdeki şiirler ve sürümleri kendi koleksiyonları içinde korunmuştur. Hece denemeleri aruzla yazılmış şiirlerden ayrı gösterilir.

Kimyasal adları ve nöronlar şiirin edebî dünyasında yer alıyor; insan davranışını tek bir moleküle indirgeyen bilimsel açıklamalar olarak okunmamalı.

Önceki şiirlerin okuyuş notu: Aruzlu metinlerin okuyuşunda uzun ünlüler ve uygun yerlerde ulama gözetilir; her kelime sınırı birleştirilmez. Yeni şiirlerde “Rauf”, “Ra-uf” diye iki hecedir. “Çiçek aç” redifinde iki kelime arasındaki hece sınırı korunur. “Uyandır”ın 7. mısrasında; “Dönüşsün”ün 2, 5 ve 8. mısralarında imâle notu vardır. İlk taslaklar yeniden düzeltilmiş metinler değildir.

Aruz Atölyesi’ni aç