Beyit Defteri.RAUF ENÇ
Mektûbât’tan Gazeller
I. CİLT · 49. MEKTUP5 BEYİT

İki Kanat

R.Rauf EnçDüzeltilmiş nüsha
VEZİN

Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün

— ⏑ — — / — ⏑ — — / — ⏑ — — / — ⏑ —

Kafiye -ân · Redif ile

Yazı boyutu

Dışta emrin izlerinden git, arınmış cân ile;

Çift kanat aç, yüksel artık; Hakk'a dön erkân ile.

Dışta düzgün bir binâ var, içte bitmez bir pazar;

Her duvâr süslense, yetmez; kalbe bak irfân ile.

İçte sevmek var diyorsun; yerde kalmış bir emir;

Kök susuzken gül açar sanmış gönül efsân ile.

Her sabah bir emri tut, akşam gelirken kalbe dön;

Kalbe çökmüş perde kalksın gizli bir ihsân ile.

Ey Rauf, dıştan da içten Hakk'a kulluk bir bütün;

Ömrü sünnet süslesin, kalb nûr bulur iz‘ân ile.

Rauf
AHENKTef‘ileleri göster

⏑ kısa   — uzun   ‿ ulama

01Dışta emrin izlerinden git, arınmış cân ile;

Fâilâtündış · ta · em · rin— ⏑ — —
Fâilâtüniz · le · rin · den— ⏑ — —
Fâilâtüngit · a · rın · mış— ⏑ — —
Fâilüncân · i · le— ⏑ —

Son açık hece, mısra sonunda uzun.

02Çift kanat aç, yüksel artık; Hakk'a dön erkân ile.

Fâilâtünçift · ka · nat · aç— ⏑ — —
Fâilâtünyük · se · lar · tık— ⏑ — —
Fâilâtünhak · ka · dön · er— ⏑ — —
Fâilünkân · i · le— ⏑ —

Ulama: yüksel‿artık · Son açık hece, mısra sonunda uzun.

03Dışta düzgün bir binâ var, içte bitmez bir pazar;

Fâilâtündış · ta · düz · gün— ⏑ — —
Fâilâtünbir · bi · nâ · var— ⏑ — —
Fâilâtüniç · te · bit · mez— ⏑ — —
Fâilünbir · pa · zar— ⏑ —

04Her duvâr süslense, yetmez; kalbe bak irfân ile.

Fâilâtünher · du · vâr · süs— ⏑ — —
Fâilâtünlen · se · yet · mez— ⏑ — —
Fâilâtünkal · be · bak · ir— ⏑ — —
Fâilünfân · i · le— ⏑ —

Son açık hece, mısra sonunda uzun.

05İçte sevmek var diyorsun; yerde kalmış bir emir;

Fâilâtüniç · te · sev · mek— ⏑ — —
Fâilâtünvar · di · yor · sun— ⏑ — —
Fâilâtünyer · de · kal · mış— ⏑ — —
Fâilünbir · e · mir— ⏑ —

06Kök susuzken gül açar sanmış gönül efsân ile.

Fâilâtünkök · su · suz · ken— ⏑ — —
Fâilâtüngül · a · çar · san— ⏑ — —
Fâilâtünmış · gö · nül · ef— ⏑ — —
Fâilünsân · i · le— ⏑ —

Son açık hece, mısra sonunda uzun.

07Her sabah bir emri tut, akşam gelirken kalbe dön;

Fâilâtünher · sa · bah · bir— ⏑ — —
Fâilâtünem · ri · tut · ak— ⏑ — —
Fâilâtünşam · ge · lir · ken— ⏑ — —
Fâilünkal · be · dön— ⏑ —

08Kalbe çökmüş perde kalksın gizli bir ihsân ile.

Fâilâtünkal · be · çök · müş— ⏑ — —
Fâilâtünper · de · kalk · sın— ⏑ — —
Fâilâtüngiz · li · bir · ih— ⏑ — —
Fâilünsân · i · le— ⏑ —

Son açık hece, mısra sonunda uzun.

09Ey Rauf, dıştan da içten Hakk'a kulluk bir bütün;

Fâilâtüney · ra · ûf · dış— ⏑ — —
Fâilâtüntan · da · iç · ten— ⏑ — —
Fâilâtünhak · ka · kul · luk— ⏑ — —
Fâilünbir · bü · tün— ⏑ —

10Ömrü sünnet süslesin, kalb nûr bulur iz‘ân ile.

Fâilâtünöm · rü · sün · net— ⏑ — —
Fâilâtünsüs · le · sin · kalb— ⏑ — —
Fâilâtünnûr · bu · lur · iz— ⏑ — —
Fâilünʿân · i · le— ⏑ —

Son açık hece, mısra sonunda uzun.

KELİMELERKüçük sözlük 6
erkân
esaslar, usuller
efsân
efsane, gerçekleşmeyen anlatı
iz‘ân
anlayış ve kabul
irfân
derin bilgi ve kalbî idrak
âzâr
incitme, eziyet
emr
buyruk; âlem-i emr, tasavvufî bağlamda manevî yön
MANAMektupla bağı ve kaynak

Dışta emirlere bağlılık, içte kalbin esaretten arınması.

İki kanat, birbirini ikame etmeyen dış yaşayış ve iç arınmadır. Şiir, yalnız şekille veya yalnız sevgi iddiasıyla yetinmez. Efsân sözü, uygulaması bulunmayan sözün bir hikâye gibi kalmasına işaret eder.

Kaynak eşleştirmesi: Hakikat Kitabevi, Mektûbât Tercemesi, I. cilt, 49. mektup; s. 85. İlgili sayfayı aç ↗
Kaynağı aç ↗

Mektûbât’ın nasihatlerinden hareketle yazılmıştır. İmâm-ı Rabbânî’ye ait beyitler veya kelime kelime manzum tercüme değildir.

RAUF ENÇ

Beyit Defteri.

Gönül, hayat ve bugünün meseleleri üzerine şiirler. Gazellerin, kısa beyitlerin ve ilk denemelerin bir arada durduğu bir defter.

Şiirlerdeki imza Rauf; defterin yazarı Rauf Enç.

Mektûbât’tan gazeller

İmâm-ı Rabbânî hazretlerinin Mektûbât’ının birinci cildindeki 21–70. mektuplardan hareketle yazılan elli gazelin düzeltilmiş nüshası. Her şiirin yanında kelimeler, mektupla bağı ve kaynak sayfası bulunur.

Okuyuş anahtarı

⏑ kısa · — uzun · ‿ ulama

Kapalı heceler ve aslî uzun ünlülü heceler uzun değerdedir. Mısra sonundaki açık hece de uzun sayılır. Bu nüshada kısa heceyi keyfî uzatarak veya uzun heceyi kısaltarak ölçü elde edilmemiştir; normal ulama yapılan kelimeler her mısranın altında belirtilir.

Rauf mahlası Ra-ûf diye iki hecede okunur. İlm, fikr, zikr, cism, ism gibi klasik kelime biçimleri metindeki yazılışlarıyla okunmalıdır. Aslî uzunluklar (â, î, û) ve ayn işareti (ʿ / ‘) hece ayrımında korunur.

Tef‘ile sınırı kelimeyi bölebilir; bu sınır duraklama emri değildir. Noktalama anlamı gösterir. Ulama işaretli kelime çifti, araya yeni bir ünlü eklenmeden birbirine bağlanır.

Metinler, mektupların nasihatlerinden hareketle yazılmış özgün gazellerdir; İmâm-ı Rabbânî’ye ait beyitler veya kelime kelime manzum tercüme değildir. Gösterim, bu nüshada açıkça verilen klasik okuyuşa göredir.

Bir mısra denemesi

Bak şimdi, Rauf; nefsi güzel yönle bugünden.

Şiirler arasındaki konuşmada yazılmış bağımsız mısra.

İlk denemeler

Önceki defterdeki şiirler ve sürümleri kendi koleksiyonları içinde korunmuştur. Hece denemeleri aruzla yazılmış şiirlerden ayrı gösterilir.

Kimyasal adları ve nöronlar şiirin edebî dünyasında yer alıyor; insan davranışını tek bir moleküle indirgeyen bilimsel açıklamalar olarak okunmamalı.

Önceki şiirlerin okuyuş notu: Aruzlu metinlerin okuyuşunda uzun ünlüler ve uygun yerlerde ulama gözetilir; her kelime sınırı birleştirilmez. Yeni şiirlerde “Rauf”, “Ra-uf” diye iki hecedir. “Çiçek aç” redifinde iki kelime arasındaki hece sınırı korunur. “Uyandır”ın 7. mısrasında; “Dönüşsün”ün 2, 5 ve 8. mısralarında imâle notu vardır. İlk taslaklar yeniden düzeltilmiş metinler değildir.

Aruz Atölyesi’ni aç