İki Defter
Mef‘ûlü / Mefâîlü / Mefâîlü / Feûlün
— — ⏑ / ⏑ — — ⏑ / ⏑ — — ⏑ / ⏑ — —
Kafiye -âb · Redif -a (yönelme eki)
Bir tatlı zehir sundu cihân; kanma şerâba.
Her gün yazılan defteri al, bak şu hesâba.
Dünyâda çalış, mal kazanırken kulu olma;
Hırs kalbini sardıkça kazanç döndü azâba.
Defterde hatâdan çekinen kalbine bir sor;
Mahşerde o defter seni zorlar mı cevâba?
Bir yaşlı muhâsib de bugün beklemesin boş;
Bir iş buluver, kalbi kazan; koşma serâba.
Sözden öte bir el uzatıp kaldırabilsen,
Bir yüzde sevinç yaz, bu da geçsin şu kitâba.
Yaz şimdi, Rauf; defteri insâf ile tut sen;
Yaz, kalb ile bir gönle dokun, er de sevâba.
AHENKTef‘ileleri göster
⏑ kısa — uzun ‿ ulama
01Bir tatlı zehir sundu cihân; kanma şerâba.
Son açık hece, mısra sonunda uzun.
02Her gün yazılan defteri al, bak şu hesâba.
Son açık hece, mısra sonunda uzun.
03Dünyâda çalış, mal kazanırken kulu olma;
Son açık hece, mısra sonunda uzun.
04Hırs kalbini sardıkça kazanç döndü azâba.
Son açık hece, mısra sonunda uzun.
05Defterde hatâdan çekinen kalbine bir sor;
06Mahşerde o defter seni zorlar mı cevâba?
Son açık hece, mısra sonunda uzun.
07Bir yaşlı muhâsib de bugün beklemesin boş;
08Bir iş buluver, kalbi kazan; koşma serâba.
Son açık hece, mısra sonunda uzun.
09Sözden öte bir el uzatıp kaldırabilsen,
10Bir yüzde sevinç yaz, bu da geçsin şu kitâba.
Son açık hece, mısra sonunda uzun.
11Yaz şimdi, Rauf; defteri insâf ile tut sen;
12Yaz, kalb ile bir gönle dokun, er de sevâba.
Son açık hece, mısra sonunda uzun.
KELİMELERKüçük sözlük 4
- şerâb
- içecek, şarap; ilgili beyitte aldatan hazza ait mecaz
- muhâsib
- hesap tutan kişi
- yâd
- hatırlama, anma
- serâb
- serap, yanıltıcı görünüş
MANAMektupla bağı ve kaynak
Dünyaya kulluktan kurtulmak; dünya muhasebesi ile âhiret hesabını birlikte düşünmek.
İki defter, geçim muhasebesi ile insanın kendine hesap vermesini karşılaştırır. Şekerli zehir benzetmesi çalışmayı veya malı değil, kalbin mala esir edilmesini eleştirir. Yaşlı muhâsib, mektupta destek istenen Şeyh Zekeriyyâ’yı hatırlatır.
Kaynak eşleştirmesi: Hakikat Kitabevi, Mektûbât Tercemesi, I. cilt, 50. mektup; s. 86. İlgili sayfayı aç ↗
Kaynağı aç ↗
Mektûbât’ın nasihatlerinden hareketle yazılmıştır. İmâm-ı Rabbânî’ye ait beyitler veya kelime kelime manzum tercüme değildir.