Kök ve Meyve
Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün
— ⏑ — — / — ⏑ — — / — ⏑ — — / — ⏑ —
Kafiye -ân · Redif olur
İlm kök olsun, dalda işler, meyve bir ihsân olur;
İçten ihlâs vermeyen her bir dalın noksân olur.
Önce îmânın düzelsin; sonra öğren, emri tut;
Kök yerinden sarsılır, gör; dalların vîrân olur.
Ehl-i beytin sevgisinden, ilk nesilden al nasîb;
Bir muhabbet kinle artmaz; kalbe bir hicrân olur.
Nefse hükmettikçe niyyet sâf olur; her iş duru;
Yük gelen her bir ibâdet gün gelir âsân olur.
Tam fenâdan önce ihlâs hiç bulunmaz sanma sen;
Tek amel, bir sâf gönül, bir doğru iş burhân olur.
Bir durak var; işte benlik gizlenip söz söylemez;
Övgü arzûndan arınmak kalbe bir irfân olur.
Ey Rauf, elbet çalış; Hak lutfeder, sen yol gözet;
Bir samîmî kalb için, her işte bin imkân olur.
AHENKTef‘ileleri göster
⏑ kısa — uzun ‿ ulama
01İlm kök olsun, dalda işler, meyve bir ihsân olur;
Ulama: kök‿olsun
02İçten ihlâs vermeyen her bir dalın noksân olur.
Ulama: İçten‿ihlâs
03Önce îmânın düzelsin; sonra öğren, emri tut;
04Kök yerinden sarsılır, gör; dalların vîrân olur.
05Ehl-i beytin sevgisinden, ilk nesilden al nasîb;
06Bir muhabbet kinle artmaz; kalbe bir hicrân olur.
07Nefse hükmettikçe niyyet sâf olur; her iş duru;
Son açık hece, mısra sonunda uzun.
08Yük gelen her bir ibâdet gün gelir âsân olur.
09Tam fenâdan önce ihlâs hiç bulunmaz sanma sen;
10Tek amel, bir sâf gönül, bir doğru iş burhân olur.
11Bir durak var; işte benlik gizlenip söz söylemez;
12Övgü arzûndan arınmak kalbe bir irfân olur.
13Ey Rauf, elbet çalış; Hak lutfeder, sen yol gözet;
14Bir samîmî kalb için, her işte bin imkân olur.
KELİMELERKüçük sözlük 10
- ihlâs
- ameli Allah rızası için yapmak; niyeti arıtmak
- amel
- yaşayışa geçen iş
- fenâ
- burada: benlik iddiasından arınma
- âsân
- kolay
- hicrân
- ayrılık acısı
- irfân
- derin bilgi ve kalbî idrak
- emr
- buyruk; âlem-i emr, tasavvufî bağlamda manevî yön
- îmân
- inanç
- ilm
- ilim; klasik tek heceli söyleyiş
- hükm
- hüküm; klasik tek heceli söyleyiş
MANAMektupla bağı ve kaynak
İlim, amel ve ihlâs; doğru inanç, niyetin arınması ve yerleşmiş samimiyet.
Gazel, tam fenâdan önce de ihlâslı bir amelin mümkün olduğunu özellikle söyler. Sürekli ihlâs ile tek bir işteki samimiyet birbirine karıştırılmaz. Ehl-i beyt ve ashâb sevgisi, aynı kökün dalları gibi birlikte tutulur.
Kaynak eşleştirmesi: Hakikat Kitabevi, Mektûbât Tercemesi, I. cilt, 59. mektup; s. 94 – 96. İlgili sayfayı aç ↗
Kaynağı aç ↗
Mektûbât’ın nasihatlerinden hareketle yazılmıştır. İmâm-ı Rabbânî’ye ait beyitler veya kelime kelime manzum tercüme değildir.